Η τραγωδία της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» και η θεσμική εγκατάλειψη των εργαζομένων

Του Κώστα Νικολάου*

Το χρονικό ενός προαναγγελθέντος εγκλήματος

Ο θάνατος πέντε γυναικών στη «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» δεν ήταν ατύχημα! Ήταν προαναγγελθέν έγκλημα!! Για έναν ολόκληρο μήνα οι εργαζόμενοι προειδοποιούσαν: «μυρίζει υγραέριο». Κανείς δεν άκουσε. Κανένας έλεγχος, καμία παρέμβαση, καμία ευθύνη. Το αποτέλεσμα: πέντε ζωές χαμένες για το μεροκάματο!!

Οι ευθύνες βαραίνουν την κυβέρνηση, αλλά και συνολικά το πολιτικό σύστημα που διαχρονικά έχει μετατρέψει την εργασία σε ζούγκλα. Στην Ελλάδα, τα εργασιακά δικαιώματα και η θεσμική προστασία βρίσκονται κάτω από το μηδέν!! Οι εκάστοτε υπουργοί Εργασίας λειτουργούν ως πρόθυμοι διαχειριστές της εργοδοτικής αυθαιρεσίας και όχι ως προστάτες των εργαζομένων.

Η μεγάλη απουσία: θεσμικά όργανα προστασίας

Το πρόβλημα που απασχολεί δεν είναι μόνο η ανεπάρκεια ελέγχων. Είναι βαθύτερο. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παντελής απουσία λειτουργικών θεσμικών οργάνων προστασίας των εργαζομένων σε επίπεδο επιχείρησης. Αν και η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Διεθνή ΣύμβασηΕργασίας 135 (ν. 1767/1988), η συγκρότηση Συμβουλίων Εργαζομένων δεν κατέστη υποχρεωτική, με αποτέλεσμα η σχετική πρόβλεψη να παραμένει ανενεργή!!!

Διεθνή Σύμβαση Εργασίας 135 (ν. 1767/1988)

Τι κάνουν τα όργανα αυτά; Θα όφειλαν να διασφαλίζουν την τήρηση της εργατικής νομοθεσίας την Η ΥΓΕΙΥΝΗ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ των εργαζομένων, να παρεμβαίνουν έγκαιρα σε περιπτώσεις κινδύνου και να έχουν την θεσμική επικοινωνία μεταξύ εργαζομένων και εργοδοσίας. Πέραν αυτού, οι χώρες που κυρώνουν τη σύμβαση θα πρέπει επίσης να διευκολύνουν και τα ευρύτερα συνδικάτα να συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας!!!
Επομένως, αν λειτουργούσαν, οι κραυγές αγωνίας θα είχαν ακουστεί. Και οι πέντε γυναίκες θα ζούσαν!!

Νόμος1767/1988: Συμβούλια Εργαζομένων

Βάσει τον ψηφισθέντα νόμο (κύρωση της 135 διεθνής σύμβαση εργασίας, Τα προστατικά όργανα, ονομάζονται “Συμβούλια Εργαζομένων” εκλέγονται από όλους τους εργαζομένους και αποτελούνται από: α) Τρία (3) µέλη σε επιχειρήσεις που απασχολούν μέχρι 300 εργαζομένους, β) πέντε (5) µέλη σε επιχειρήσεις που απασχολούν από 301 έως 1000 εργαζόμενους, γ) επτά (7) µέλη σε επιχειρήσεις που απασχολούν από 1001 και άνω εργαζόμενους. Ωστόσο, η εφαρμογή του μένει στην βούληση των εργαζομένων και ΟΧΙ στην υποχρέωση των επιχειρήσεων! Αποτέλεσμα, εξαρχής έμεινε ανενεργός, πάρα μόνο σε ορισμένες επιχειρήσεις, που ήδη υπήρχε επιχειρησιακό σωματείο!!

Διάλυση συλλογικών δικαιωμάτων 

Ο ΟΜΕΔ (ν. 1876/1990), Αντίθετα, ο νόμος αυτός, εξαρχής ήταν θωρακισμένος, που επί δεκαετίες συνέβαλε στην υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στην κατοχύρωση δικαιωμάτων των εργαζομένων. Ωστόσο, στην πορεία και τον νόμο αυτό, το 2012 πρόθυμοι υπουργοί τον κατέστησαν ανενεργό, ουσιαστικά άκυρο!! Έτσι, εδώ και χρόνια, οι συλλογικές συμβάσεις έχουν εξαφανιστεί, τα συνδικάτα υποβαθμίστηκαν και οι εργαζόμενοι είναι όμηροι ατομικών συμφωνιών και εκβιασμών!!

Το έγκλημα της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» δείχνει:

Την υποτέλεια των ελληνικών κυβερνήσεων!! (Έξαλλου, ένα δημοψήφισμα έγινε το 2015 και αυτό ανατράπηκε!) Τον εκφυλισμό του εργατικού δίκαιου και τα ανύπαρκτα θεσμικά όργανα προστασίας!! Η Ελλάδα είναι εκτός διεθνών κανόνων δημοκρατικής λειτουργίας των επιχειρήσεων! Ενώ οι εργαζόμενοι σε σύγχρονο σκλαβοπάζαρο, με τα εγκλήματα, να… ρέουν κατά συρροή!!

Τα στοιχεία είναι αμείλικτα: 

  • 17.359 εργατικά ατυχήματα το 2024!!
  • 201 νεκροί και 330 βαριά τραυματίες!! 
  • Χαμηλότεροι μισθοί στην Ε.Ε.!!
  • Πρωτιά στον ετήσιο χρόνο εργασίας (2.042 ώρες έναντι 1.371 των Γερμανών) κατατάσσοντας την Ελλάδα στις τελευταίες χώρες του ΟΟΣΑ!!
  • 200.000 μισθωτοί δηλώνονται ως «αυτοαπασχολούμενοι» με ζημία των δυο επιπλέον μισθών, άδειες, επιβαρύνονται και με τις εργοδοτικές εισφορές!!
  • Εξαντλητικά ωράρια εργασίας με απλήρωτες ώρες υπερωριών!!
  • 600.000, σε καθεστώς υποδηλωμένης εργασίας (“μερική απασχόληση”) με ζημία, 50% των δυο επιπλέον μισθώνκαι της αδείας, με ασφάλισηεπίσης στο 50% των αποδοχών, ζημιά και στην μελλοντική τους σύνταξη!!!
  • Γενικά ακρωτηριασμένα ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά δικαιώματα, ενώ οι συντάξεις προσαυξάνονται (δια νόμο) μόνο… 50% του πληθωρισμού!!
  • Κ.ο.κ. με μακρύ κατάλογο……

Αυτό δεν είναι «ευρωπαϊκή κανονικότητα». Είναι θεσμική εκτροπή.

Ένα ξεκάθαρο μήνυμα 

Η τραγωδία της «ΒΙΟΛΑΝΤΑ» είναι καμπανάκι για όλη την κοινωνία. Υπενθυμίζει με τον πιο οδυνηρό τρόπο ότι η πρόληψη δενμπορεί να είναι τυπική διαδικασία. Απαιτείται ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, επαναφορά της συλλογικής διαπραγμάτευσης και κυρίως ενεργοποίηση θεσμικών οργάνων προστασίας των εργαζομένων με ουσιαστικές αρμοδιότητες.

Τα θύματα μας καλούν να δράσουμε τώρα: 

  • Να σταματήσουν οι εργατικές δολοφονίες
  • Να επανέλθει η έννομη τάξη στους χώρους δουλειάς
  • Να θεσπιστούν και να λειτουργήσουν υποχρεωτικά όργανα προστασίας των εργαζομένων σε όλες τις επιχειρήσεις

Άλλες καθυστερήσεις σημαίνουν νέους νεκρούς!!!

*Ο Νικολάου Κώστας είναι Συνταξιούχος τ. ΙΚΑ ΕΤΑΜ - τ. Αντιπρόεδρος Ομοσπονδίας εργαζομένων ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΠΟΤΩΝ

Νεότερη Παλαιότερη

نموذج الاتصال