Με πρόσχημα την ψηφιοποίηση – Ρίσκο για χιλιάδες ασφαλισμένους
Με το αφήγημα της «ψηφιακής μετάβασης» και της επιτάχυνσης των διαδικασιών, το Υπουργείο Εργασίας δρομολογεί την κατάργηση της προσωρινής σύνταξης, στοχεύοντας έναν θεσμό-ανάχωμα στις χρόνιες καθυστερήσεις του ασφαλιστικού συστήματος.
Πρόκειται για μια κίνηση που παρουσιάζεται ως «μεταρρύθμιση εκσυγχρονισμού», όμως στην πράξη εγείρει σοβαρά ερωτήματα: τι θα γίνει με όσους εξακολουθούν να περιμένουν μήνες ή και πάνω από χρόνο για την οριστική σύνταξή τους;
«Γρήγορο Δημόσιο» μόνο στα χαρτιά. Η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι στο Δημόσιο σχεδόν 8 στις 10 συντάξεις εκδίδονται πλέον μέσα σε δύο μήνες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις (όπως οι συντάξεις θανάτου) η απονομή γίνεται ακόμη και αυθημερόν.
Όμως πίσω από τους μέσους όρους, το σύστημα εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα. Διαδοχική και παράλληλη ασφάλιση, ελλιπή στοιχεία και εκκρεμότητες συνεχίζουν να κρατούν χιλιάδες ασφαλισμένους σε καθεστώς αναμονής...και το κυριότερο είναι ότι οι υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες, ενώ η αυτόματη (από τον υπολογιστή) έκδοση της σύνταξης δεν εγγυάται και την ορθότητά της.
Το «μαξιλάρι» που κόβεται. Η προσωρινή σύνταξη λειτουργούσε ως βασικό δίχτυ ασφαλείας: περίπου το 50% των αποδοχών του τελευταίου μισθολογίου, για όσο διάστημα απαιτούνταν μέχρι την οριστική απόφαση.
Τώρα αυτό το «μαξιλάρι» καταργείται – σε ένα σύστημα που δεν έχει αποδείξει ακόμη ότι μπορεί να λειτουργήσει χωρίς καθυστερήσεις.
Ημιτελής ψηφιοποίηση. Την ίδια ώρα, ο e-ΕΦΚΑ παρουσιάζει την ψηφιοποίηση ως «άλμα προόδου». Στην πραγματικότητα, μόλις το 55% των ενσήμων έχει μεταφερθεί σε ψηφιακή μορφή, ενώ τα υπόλοιπα παραμένουν εγκλωβισμένα σε παλιές διαδικασίες.
Με άλλα λόγια, το σύστημα δεν έχει ολοκληρωθεί – αλλά ήδη αποσύρονται τα εργαλεία που το διατηρούσαν λειτουργικό.
Η επιλογή να καταργηθεί η προσωρινή σύνταξη σε αυτή τη φάση μοιάζει περισσότερο με μετακύλιση του προβλήματος στον πολίτη παρά με ουσιαστική μεταρρύθμιση.
Αν οι διαδικασίες επιταχυνθούν, το μέτρο ίσως λειτουργήσει. Αν όμως όχι – και η εμπειρία δείχνει ότι το «αν» είναι μεγάλο – τότε χιλιάδες συνταξιούχοι κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς εισόδημα για αδιευκρίνιστο χρονικό διάστημα.
Η κυβέρνηση ποντάρει στην εικόνα ενός «γρήγορου, ψηφιακού ΕΦΚΑ». Όμως το ερώτημα παραμένει: πρόκειται για πραγματική μεταρρύθμιση ή για ένα ακόμη ρίσκο που, αν αποτύχει, θα μετατραπεί σε κοινωνικό και πολιτικό μπούμερανγκ;