Η κατάσταση στον e-ΕΦΚΑ έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και φέρει ακέραια την υπογραφή της κυβέρνησης. Παρά την επικοινωνιακή βιτρίνα περί «ψηφιακού κράτους» και «επιτάχυνσης απονομών», η πραγματικότητα είναι σκληρή: δεκάδες χιλιάδες συντάξεις εκδίδονται με λάθη, καθυστερούν επί χρόνια ή δεν εκδίδονται ποτέ σωστά.
Πίσω από τα κυβερνητικά πανηγύρια κρύβεται μια ωμή αλήθεια: ο ΕΦΚΑ είναι υποστελεχωμένος με πολιτική επιλογή. Αντί για προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, ενίσχυση των υπηρεσιών και ουσιαστική στήριξη των εργαζομένων, η κυβέρνηση επέλεξε τη λύση της ιδιωτικοποίησης της απονομής συντάξεων και της τυφλής αυτοματοποίησης μέσω αλγορίθμων. Το αποτέλεσμα είναι χάος.
Σήμερα, πάνω από 80.000 συνταξιοδοτικές πράξεις χρειάζονται επανεξέταση, διόρθωση ή επανυπολογισμό, επειδή εκδόθηκαν με προφανή λάθη. Συντάξεις που υπολογίστηκαν «στο περίπου», χωρίς έλεγχο, χωρίς διασταύρωση στοιχείων, είτε από ιδιώτες «πιστοποιημένους» επαγγελματίες είτε από αποδεκατισμένες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ που λειτουργούν στα όρια της κατάρρευσης.
Ιδιαίτερα εξοργιστική είναι η κατάσταση στις περιπτώσεις παράλληλης και διαδοχικής ασφάλισης. Ο ΕΦΚΑ, με την ανοχή και την κάλυψη της πολιτικής ηγεσίας, υπολογίζει συντάξεις με βάση το τελευταίο ταμείο, αγνοώντας έτη ασφάλισης, προσαυξήσεις και –σε πολλές περιπτώσεις– το ίδιο το ύψος της εθνικής σύνταξης. Έτσι, ασφαλισμένοι με χρόνια εισφορών σε ταμεία μισθωτών, καταλήγουν να λαμβάνουν μειωμένη «αγροτική» εθνική σύνταξη, επειδή το σύστημα τούς κατατάσσει αυθαίρετα στον πρώην ΟΓΑ.
Την ίδια στιγμή, πάνω από 50.000 αιτήσεις για συμπληρωματική σύνταξη λόγω παράλληλης ασφάλισης λιμνάζουν. Συνταξιούχοι που έχουν αποχωρήσει από την εργασία τους εδώ και 8 ή 10 χρόνια συνεχίζουν να λαμβάνουν κουτσουρεμένες αποδοχές, επειδή ο ΕΦΚΑ αποδίδει μόνο ό,τι τον «βολεύει» και αναβάλλει τις προσαυξήσεις επ’ αόριστον.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στις επικουρικές συντάξεις. Περισσότερες από 75.000 παραμένουν σε εκκρεμότητα, καθώς η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ αντιμετωπίζει την επικουρική ως δευτερεύον βάρος. Όσοι, μάλιστα, δικαιούνται δεύτερη επικουρική αντιμετωπίζονται περίπου ως «ύποπτοι», λες και δεν έχουν πληρώσει εισφορές για δεκαετίες.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, για τα έτη επικουρικής ασφάλισης μετά το 2014, ο ΕΦΚΑ εφαρμόζει αυθαίρετα παρωχημένους τρόπους υπολογισμού, επικαλούμενος δήθεν «έλλειψη στοιχείων». Στοιχεία που, όμως, χρησιμοποιεί κανονικά για τον υπολογισμό της κύριας σύνταξης. Πρόκειται για συνειδητή επιλογή που οδηγεί σε χαμηλότερες συντάξεις και οικονομική ζημία των ασφαλισμένων.
Οι καθυστερήσεις και τα λάθη στις συντάξεις δεν είναι τεχνικό πρόβλημα – είναι πολιτικό. Η κυβέρνηση επέλεξε να αποδυναμώσει τον ΕΦΚΑ, να παραδώσει κρίσιμες λειτουργίες σε ιδιώτες και να κρύψει την ανεπάρκειά της πίσω από υπολογιστές και αλγόριθμους.
Το τίμημα το πληρώνουν οι ασφαλισμένοι, με χαμένες αποδοχές, αβεβαιότητα και χρόνια αναμονής.