Η νέα πραγματικότητα: Δουλειά στα 70 για να βγει ο μήνας
Σχεδόν 300.000 συνταξιούχοι αναγκάζονται σήμερα να συνεχίζουν να εργάζονται για να μπορέσουν να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες επιβίωσης. Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της κυβερνητικής πολιτικής που βαφτίζει «ενεργό γήρανση» την οικονομική ανασφάλεια και τη δουλειά μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Πίσω από τους πανηγυρισμούς για την αύξηση της απασχόλησης των ηλικιωμένων κρύβεται μια σκληρή πραγματικότητα: χιλιάδες άνθρωποι που εργάστηκαν μια ζωή δεν μπορούν να ζήσουν με τη σύνταξή τους. Οι περικοπές των μνημονιακών χρόνων, η διαρκής υποβάθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και οι πενιχρές αυξήσεις που εξανεμίζονται από την ακρίβεια, σπρώχνουν τους συνταξιούχους πίσω στην αγορά εργασίας.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Οι δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι από περίπου 35.000 στα τέλη του 2023 προσεγγίζουν πλέον τις 300.000. Δηλαδή, σχεδόν ένας στους δέκα συνταξιούχους αναγκάζεται να εργάζεται για να συμπληρώσει ένα εισόδημα που δεν επαρκεί.
Η κατάργηση της περικοπής του 30% στις συντάξεις των εργαζόμενων συνταξιούχων ασφαλώς οδήγησε περισσότερους να δηλώσουν νόμιμα την απασχόλησή τους. Δεν αναιρεί όμως τη βασική αιτία: οι χαμηλές συντάξεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., σχεδόν ένας στους δύο συνταξιούχους ηλικίας 50-74 ετών που εργάζεται το κάνει για καθαρά οικονομικούς λόγους και όχι από προσωπική επιλογή.
Την ίδια ώρα, το 57% των κύριων συντάξεων γήρατος δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ μεικτά, ενώ η ακρίβεια καταβροχθίζει κάθε ονομαστική αύξηση. Έτσι, χιλιάδες εργαζόμενοι καθυστερούν τη συνταξιοδότησή τους, γνωρίζοντας ότι η σύνταξη που τους περιμένει θα είναι πολύ χαμηλότερη από τον μισθό τους.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως «επιτυχία» την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια αναγκαστική παράταση του εργασιακού βίου, αποτέλεσμα της φτωχοποίησης των συνταξιούχων και της ανασφάλειας των εργαζομένων. Η Ελλάδα δεν έγινε χώρα της «ενεργού γήρανσης». Γίνεται χώρα όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι θα πρέπει να δουλεύουν μέχρι τα 70 και τα 75 τους χρόνια για να τα βγάλουν πέρα.
Η συνεχής αύξηση των εργαζομένων άνω των 64, 65 και ακόμη και των 70 ετών δεν είναι δείκτης ευημερίας. Είναι δείκτης κοινωνικής αποτυχίας. Είναι η απόδειξη ότι το δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή σύνταξη και σε μια ήρεμη τρίτη ηλικία υποχωρεί μπροστά στη λογική της διαρκούς εργασίας.
Οι συνταξιούχοι δεν ζητούν να εργάζονται μέχρι να εξαντληθούν. Ζητούν αυτό που θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητο: συντάξεις που να επιτρέπουν μια αξιοπρεπή ζωή, ουσιαστικές αυξήσεις που να καλύπτουν την ακρίβεια και ένα δημόσιο, καθολικό και κοινωνικά δίκαιο ασφαλιστικό σύστημα που δεν θα μετατρέπει τα γηρατειά σε έναν ατελείωτο αγώνα επιβίωσης.