Από την 1η Απριλίου τίθεται σε ισχύ η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία διαμορφώνεται στα 920 ευρώ μικτά από 880 ευρώ. Πρόκειται για μια αύξηση της τάξης των 40 ευρώ μικτά, η οποία μεταφράζεται σε μόλις 29 έως 54 ευρώ καθαρά τον μήνα, ανάλογα με την ηλικία και τη φορολογία.
Παρά την κυβερνητική παρουσίαση της αύξησης ως σημαντικής ενίσχυσης των εργαζομένων, η πραγματικότητα είναι ότι πρόκειται για αυξήσεις που δεν καλύπτουν, στοιχειωδώς, το αυξημένο κόστος ζωής. Σε μια περίοδο όπου οι τιμές σε βασικά αγαθά, στέγαση και ενέργεια παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, τα ποσά αυτά χαρακτηρίζονται εύλογα ως «ψίχουλα» για τη μεγάλη πλειοψηφία των μισθωτών.
Η καθαρή αύξηση διαφοροποιείται:
1. Έως 25 ετών: +54€ καθαρά (λόγω μηδενικού φόρου)
2. 26–30 ετών: +38€ καθαρά
3. Άνω των 30 ετών: +29€ καθαρά
Ο νέος κατώτατος μισθός διαμορφώνεται περίπου στα 772 ευρώ καθαρά για την πλειονότητα των εργαζομένων, ενώ αυξήσεις παρατηρούνται και σε όσους διαθέτουν προϋπηρεσία (τριετίες).
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: μπορούν τέτοιες αυξήσεις να βελτιώσουν ουσιαστικά το βιοτικό επίπεδο;
Κομβικό ζήτημα αποτελεί ο τρόπος καθορισμού του κατώτατου μισθού. Σήμερα, η απόφαση λαμβάνεται ουσιαστικά από την εκάστοτε κυβέρνηση, χωρίς ουσιαστική διαπραγμάτευση μεταξύ των εργαζομένων και των εγοδοτών.
Η ανάγκη επαναφοράς των συλλογικών διαπραγματεύσεων είναι πιο επίκαιρη από ποτέ, με καθοριστικό το ρόλο των συνδικαλιστικών οργανώσεων, όπως η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ. Μέσα από συλλογικές συμβάσεις, οι εργαζόμενοι μπορούν να διεκδικήσουν ουσιαστικές αυξήσεις που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας.
Δεν είναι τυχαίο ότι κάθε αύξηση στον κατώτατο μισθό συμπαρασύρει και τις αποδοχές στον δημόσιο τομέα. Ο κατώτατος λειτουργεί ως βάση για τη συνολική μισθολογική πυραμίδα, επηρεάζοντας άμεσα ή έμμεσα περίπου 1,45 εκατομμύρια εργαζόμενους σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα.
Αυτό αναδεικνύει ακόμη περισσότερο τη σημασία του τρόπου καθορισμού του: δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο μέτρο, αλλά για πολιτική επιλογή με ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες.
Την ίδια στιγμή, ανοίγει ολοένα και περισσότερο η συζήτηση για τη μείωση του χρόνου εργασίας. Η διεκδίκηση για λιγότερες ώρες και ημέρες εργασίας, χωρίς μείωση αποδοχών, αποτελεί βασικό αίτημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Η ευρεία χρήση των νέων τεχνολογιών, της πληροφορικής και της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει σημαντικά την παραγωγικότητα της εργασίας. Το βασικό ερώτημα όμως παραμένει: γιατί αυτά τα οφέλη δεν επιστρέφουν και στους εργαζόμενους;
Αντί να μεταφράζονται σε ουσιαστικές αυξήσεις μισθών και συντάξεων ή σε μείωση του χρόνου εργασίας χωρίς απώλεια αποδοχών, καταλήγουν σε μεγάλο βαθμό στην αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων.
Η αύξηση των 40 ευρώ μικτά δεν αλλάζει ουσιαστικά την καθημερινότητα των εργαζομένων. Αντίθετα, αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικές αυξήσεις μισθών, την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων και τη βελτίωση των όρων εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του χρόνου εργασίας
Χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις, οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό θα συνεχίσουν να κινούνται σε επίπεδα που δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων.