Η έγκαιρη και ακριβής καταγραφή του χρόνου ασφάλισης αποτελεί το πρώτο και καθοριστικό βήμα για τη συνταξιοδότηση. Για τα έτη μετά το 2002 η καταγραφή είναι ηλεκτρονική, ενώ για τα παλαιότερα παραμένει χειρόγραφη. Η συμπλήρωση 4.500 ημερών (15 χρόνια εργασίας) αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη χορήγηση σύνταξης.
Για σύνταξη γήρατος απαιτούνται: Η συμπλήρωση του ορίου ηλικίας και του απαιτούμενου ελάχιστου χρόνου ασφάλισης.
Για τη καταβολή πλήρους σύνταξης απαιτείται:
1. Η συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας και 4.500 ενσήμων ή 15 ετών εργασίας.
2. Η συμπλήρωση της ηλικίας των 62 ετών και των 12.000 ημερών ασφάλισης ή των 40 χρόνων εργασίας.
3. Η συμπλήρωση της ηλικίας των 62 ετών με 4.500 ημέρες, εκ των οποίων 3.600 βαρέα.
Για ειδικές κατηγορίες (10.500, 10.000 ημέρες ή 5.500 με ανήλικο τέκνο) ισχύουν διαφορετικά όρια ηλικίας.
Για την καταβολή μειωμένης σύνταξης χρειάζονται η συμπλήρωση των 62 ετών, με 4.500 ημέρες ασφάλισης. Απαιτούνται επίσης 100 ημέρες ανά έτος την τελευταία 5ετία
Η μείωση ανέρχεται σε 0,5% ανά μήνα ή 6% για κάθε έτος, πριν από τα 67 και μέχρι 5 έτη (έως 30% συνολικά). Το ποσοστό αυτής της μείωσης υπολογίζεται στο μέρος της Εθνικής και όχι της Ανταποδοτικής Σύνταξης.
Το ποσό της Εθνικής σύνταξης, το 2026 διαμορφώνεται ως εξής: Πλήρης με 20 έτη ασφάλισης (446,87€). Μείωση 2% ανά έτος κάτω των 20, έως τα 15 έτη και διαμορώνεται κατ' έτος ως εξής: Με 15 χρόνια: 402,19€. Με 16 χρόνια: 408,58€. Με 17 χρόνια: 415,74. Με 18 χρόνια: 421,89€. Με 19 χρόνια: 434,18€ και με 20 χρόνια: 446,87€.
Ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται βάσει των χρόνων ασφάλισης και του μέσου μισθού από το 2002 και μετά, με προσαυξήσεις για αυξημένες εισφορές (βαρέα, παράλληλη ασφάλιση κ.ά.).
Η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί βασικό εργαλείο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Τα πλασματικά έτη που μπορούν να εξαγοραστούν είναι έως και 7.
Προσοχή: Για συμπλήρωση 4.500 ημερών μέσω πλασματικών απαιτούνται τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης.
Για τους άνδρες, οι πλασματικοί χρόνοι περιορίζονται κυρίως σε στρατιωτική θητεία, ασθένεια και ανεργία
Η συμπλήρωση κάτω των 3.600 ημερών γίνεται μόνο με αυτασφάλιση, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Βαρέα ένσημα: Πλήρης σύνταξη στα 62 έτη (ή 60 για οικοδόμους για εργάτες καθαριότητας) με 4.500 ημέρες, εκ των οποίων 3.600 βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Απαιτούνται 1.000 βαρέα ένσημα την τελευταία 17ετία.
Εναλλακτικά, δυνατότητα συνταξιοδότησης με κοινές διατάξεις και προσαύξηση σύνταξης λόγω αυξημένων εισφορών.
Τα
πλασματικά έτη αποτελούν το «κλειδί» για ταχύτερη έξοδο στη σύνταξη,
ιδίως για ασφαλισμένους πριν το 1993, καθώς επιτρέπουν τη συμπλήρωση
κρίσιμων ορίων έως το 2012, που καθορίζουν και την ηλικία
συνταξιοδότησης.
Γραφείο Ασφαλιστικών θεμάτων του ΚΕΠΕΑ/ΓΣΣΕ